Scheiden en je huis: drie manieren om het op te lossen

Voordat je kiest, moet je weten wat het huis waard is en wat de hypotheek nog is. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar veel stellen schuiven die taxatie maanden uit — en beslissen dan op een getal dat niet klopt.

Vraag ook bij je bank op wat er moet gebeuren met de lening, en of er een vergoeding vervroegde aflossing speelt. Pas met die twee getallen op tafel kun je praten. Een overzicht van alles wat je als stel moet regelen, staat op de scheiden-pagina van de overheid.

De overnemer krijgt het huis en de hypotheek op eigen naam. De bank toetst dan alleen zijn of haar inkomen — en dat is vaak lager dan het gezamenlijke inkomen waar je destijds samen op leende. Soms moet er dus een deel worden afgelost.

De bank moet de vertrokken partner vrijwaren: zolang de bank daarmee niet akkoord is, blijft hij of zij voor het hele bedrag garant staan, ook als die allang weg is. Vraag de bank dus om een schriftelijke vrijwaring. Kom je er met de bank niet uit, dan kun je gratis juridisch advies vragen bij het Juridisch Loket.

Verkopen is de meest heldere route: de hypotheek gaat terug, de rest wordt gedeeld, en allebei beginnen opnieuw. Gemiddeld staat een huis nu ruim vier weken te koop, dus de planning valt mee. Wat je fiscaal met de opbrengst doet, legt de Belastingdienst uit.

Bepaal van tevoren tegen welke prijs je gaat verkopen — taxatiewaarde, of onderlinge prijs — en wie de makelaar betaalt. Dat zijn precies de afspraken waar het achteraf stuk loopt.

Soms blijft één partner met de kinderen in het huis wonen en gaat de ander tijdelijk elders staan. Dat kan, maar zet dan op papier wie de hypotheek, de verzekering en het onderhoud betaalt, en tot wanneer.

Zonder die afspraken ontstaat alsnog een ruzie — en een huis met twee namen blijft bij de bank gewoon een gemeenschappelijke schuld.

Voor een overname wil de bank een nieuw inkomen zien: loonstroken, een werkgeversverklaring, of bij een zzp'er een inkomensverklaring van een erkende deskundige.

Vraag ook naar de boeterente. Een aantal geldverstrekkers ziet een scheiding als bijzondere omstandigheid en laat de vergoeding vervroegde aflossing lager uitvallen of helemaal weg. Dat staat in de voorwaarden — je moet erom vragen.

Bij een verdeling zet de notaris de wijzigingen in de aktes. Reken op een paar honderd tot zo'n €1.500, afhankelijk van wat er moet gebeuren.

Neem je het huis van je ex over als deel van de verdeling, dan hoef je daar in beginsel geen overdrachtsbelasting over te betalen. De voorwaarden zijn streng, dus laat de notaris dit vóór het tekenen bevestigen. De Belastingdienst legt die stap uit op de pagina de een koopt de ander uit.

Heb je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie, dan biedt NHG een vangnet bij relatiebeëindiging. Samen met je bank wordt gekeken of je kunt blijven wonen, bijvoorbeeld met tijdelijk uitstel van aflossing.

Lopen de lasten toch te hoog op en moet je verkopen, dan kan NHG onder voorwaarden een restschuld kwijtschelden. Zonder NHG staat die restschuld gewoon bij jou in de boeken.

Het huis aanhouden uit gewoonte, en hopen dat het financieel wel goedkomt. Een hypotheek die op twee inkomens was berekend, past zelden op één. Blijven wonen voelt als behouden, maar kan eindigen in gedwongen verkoop met verlies.

Kies dus op basis van je nieuwe maandbudget, niet op basis van het gevoel dat je er al jaren woont.

1. Laat een taxatie maken en vraag een aflosnota op bij je bank.

2. Bereken voor beide partners wat de woonlasten op eigen inkomen mogen zijn.

3. Kies een van de drie routes, en check of de bank akkoord kan gaan.

4. Vraag naar de boeterente en de vrijwaring van de vertrokken partner.

5. Regel de aktes bij de notaris, met de verdeling erin.

6. Pas je verzekeringen, toeslagen en abonnementen aan op de nieuwe situatie. Bedenk daarbij ook wie straks de hypotheekrente aftrekt: dat hangt af van wie het huis en de lening op zijn of haar naam heeft.